Według definicji World Health Organization (WHO), niepłodność męska oznacza sytuację, w której mężczyzna nie osiąga zapłodnienia zdrowej kobiety mimo regularnego współżycia bez zabezpieczenia przez co najmniej 12 miesięcy.
W praktyce oznacza to, że u mężczyzny występują czynniki ograniczające zdolność wytworzenia, transportu lub dotarcia plemników do miejsca zapłodnienia albo ich funkcję (ruchliwość, morfologia, żywotność). Ponieważ para dokonuje procedury wspólnie, niepłodność męska i żeńska często współistnieją – ważne jest, by oboje partnerzy przeszli diagnostykę.
Jak często występuje niepłodność męska?
Na poziomie globalnym badania szacują, że w 2019 roku około 56,5 miliona mężczyzn miało niepłodność rozpoznawaną w kontekście zdrowia publicznego (dane z badania GBD – Global Burden of Disease).
W Polsce dane mówią, że problemy z płodnością diagnozowane są u około 19% par – z czego męski czynnik odgrywa znaczącą rolę (w niektórych polskich badaniach męski czynnik pojawiał się w 40 – 60% przypadków).
Inne analizy w Polsce pokazują, że wśród mężczyzn, u których występowały problemy z niepłodnością, aż około 68,5% miało przynajmniej jeden nieprawidłowy parametr nasienia, a około 40% – występowało kilka czynników jednocześnie.
To tylko kilka danych, z których jasno wynika, że niepłodność męska nie jest sporadycznym zjawiskiem – jest to wyzwanie kliniczne i społeczno-zdrowotne, wymagające uwagi zarówno mężczyzn jak i par starających się o dziecko.
Rozwiąż prosty quiz, który pozwala przyjrzeć się codziennym nawykom. Pytania pokazują, na co warto zwracać uwagę w codziennym funkcjonowaniu, a odpowiedzi – nawet jeśli traktujemy je z przymrużeniem oka – często dają do myślenia i zachęcają do małych, ale realnych zmian.
QUIZ: Czy Twój styl życia wpływa na płodność?
Odpowiedz na 10 pytań i sprawdź, które nawyki mogą wspierać lub osłabiać Twoją płodność.
Ten quiz ma pomóc Ci zastanowić się, czy Twój styl życia sprzyja płodności. Przy każdym pytaniu zaznacz odpowiedź, która najlepiej opisuje Twoją sytuację:
odpowiedź A = 1 punkt
odpowiedź B = 2 punkty
odpowiedź C = 3 punkty
Na końcu zsumuj punkty ze wszystkich 10 pytań, a następnie w sekcji „Interpretacja wyniku” poniżej zobacz przedział, w którym mieści się Twój wynik. Odpowiedni opis pomoże Ci lepiej zrozumieć, co można poprawić w codziennych nawykach.
Większość Twoich nawyków wspiera zdrowie nasienia. Utrzymuj obecny styl życia. Zadbaj o stałą aktywność fizyczną, zbilansowaną dietę, ograniczenie używek i regularne badania profilaktyczne. Jeśli starania o ciążę trwają dłużej, mimo dobrego stylu życia warto rozważyć konsultację z lekarzem.
16–23 punkty – można sporo poprawić
Kilka obszarów wymaga korekty. Twój wynik sugeruje, że część nawyków może obniżać jakość nasienia (np. używki, nadwaga, stres, mała ilość ruchu). Warto wprowadzić stopniowe zmiany: ograniczyć alkohol i papierosy, poprawić dietę, zwiększyć aktywność i zadbać o sen. Jeśli starania o dziecko trwają ponad 12 miesięcy, skonsultuj się z lekarzem.
24 punkty i więcej – styl życia może wyraźnie szkodzić
Wiele czynników może niekorzystnie wpływać na płodność. Twój wynik wskazuje na kilka istotnych czynników ryzyka: częste używki, niewielką ilość ruchu, przewlekły stres, nadwagę/otyłość lub brak badań profilaktycznych. Warto porozmawiać z lekarzem o możliwościach poprawy stylu życia i wykonaniu podstawowej diagnostyki (np. badania nasienia, USG jąder, badania hormonalne).
A na koniec – pamiętaj, że styl życia to ważny, ale nie jedyny element układanki. To obszar, na który masz realny wpływ – możesz coś zmienić tu i teraz. Trzeba jednak bardzo wyraźnie podkreślić, że jest on tylko jednym z wielu czynników wpływających na płodność mężczyzny. Jeśli masz wątpliwości, nie warto czekać tylko jak najszybciej skonsultować je z lekarzem specjalistą.